Biodro boli, gdy siadasz, schylasz się, kucasz? Ból w pachwinie nie przechodzi po rehabilitacji? To może być konflikt udowo-panewkowy — zaburzenie geometrii stawu, które uszkadza chrząstkę przy każdym ruchu.
W skrócie: FAI to nieprawidłowy kształt stawu biodrowego — głowa kości udowej nie jest idealnie okrągła, panewka jest za głęboka, albo jedno i drugie. Przy ruchu kość uderza o brzeg panewki i uszkadza chrząstkę oraz obrąbek. Rehabilitacja łagodzi objawy, ale nie zmienia geometrii. Artroskopowa korekcja przywraca prawidłowy kształt stawu i zatrzymuje degradację chrząstki.
Staw biodrowy to staw kulisty — głowa kości udowej (kula) siedzi w panewce (miseczka). Gdy zginasz biodro — siadasz, schylasz się, kucasz — kula i miseczka powinny się płynnie przesuwać względem siebie.
W FAI geometria stawu jest zaburzona. Kula jest niesferyczna, panewka za głęboka, albo jedno i drugie. Efekt: przy zgięciu kość uderza o brzeg panewki lub „zaciska” chrząstkę i obrąbek. Czujesz sztywność, ścisk w pachwinie, ból. Każdy ruch w pozycji zgięcia pogłębia uszkodzenie.
| Typ | Mechanizm | Kto częściej | Co uszkadza |
|---|---|---|---|
| CAM | „Garbek” na głowie kości udowej — przy ruchu wpycha się w panewkę i ściera chrząstkę | Mężczyźni (2–3× częściej) | Chrząstka panewkowa, obrąbek |
| Pincer | Panewka za głęboka lub zbyt mocno obejmuje głowę — brzeg „szczypie” obrąbek przy zgięciu | Kobiety | Obrąbek stawowy |
| Mieszany | Oba mechanizmy jednocześnie — najczęstszy typ w praktyce | Wszyscy | Chrząstka + obrąbek |
FAI odpowiada za znaczną część wczesnych zmian zwyrodnieniowych u osób do 55. roku życia. Pierwsze dolegliwości mogą pojawić się już w wieku 15–17 lat — u aktywnych nastolatków bywają mylone z „bólami wzrostowymi”. Jeśli zaczekasz zbyt długo, chrząstka ulega degradacji nieodwracalnej — i jedyną opcją staje się endoproteza.
Wielu pacjentów trafia do mnie po miesiącach leczenia kolana, które okazuje się zdrowe. Jeśli MRI kolana jest czyste, a ból nie ustępuje — warto zbadać biodro.
RTG — pierwsza linia. Pokazuje kształt głowy kości udowej i panewki. Kąt alpha (miara „garbka” CAM) i pokrycie panewkowe dają wstępną ocenę typu konfliktu.
MRI — kluczowe badanie. Najlepiej z kontrastem dostawowym (arthro-MRI) — pozwala ocenić stan chrząstki i obrąbka, czyli konsekwencje konfliktu, nie tylko jego przyczynę. To właśnie od stanu chrząstki zależy prognoza.
Badanie kliniczne — test FADIR (zgięcie + przywodzenie + rotacja wewnętrzna) jest podstawowym testem prowokacyjnym. Jeśli odtwarza Twój ból — to mocny sygnał diagnostyczny.
Operuję artroskopowo, przez 2–3 nacięcia po kilka milimetrów, na stole trakcyjnym. Cel: przywrócić prawidłowy kształt stawu, żeby kość przestała uderzać o panewkę.
Opiłowuję „garbek” z głowy kości udowej (osteoplastyka femoralna). Głowa staje się sferyczna, ruch odblokowany, chrząstka przestaje być ścierana.
Podcinam nadmierny brzeg panewki (osteoplastyka panewkowa). Jeśli obrąbek jest uszkodzony — naprawiam go w tym samym zabiegu (refixation).
FAI rzadko występuje w izolacji. W trakcie zabiegu oceniam i naprawiam towarzyszące uszkodzenia: obrąbek, chrząstkę, biodro trzaskające (jeśli współwystępuje). Jedna operacja — kompleksowa korekta.
Na konsultacji ocenię co jest źródłem problemu, jakie masz opcje i co realistycznie możemy osiągnąć.
Umów konsultację