Nadgarstek boli i trzeszczy, drętwienie palców, ból po upadku — schorzenia i urazy nadgarstka
Osiem kości, dwa szeregi, dziesiątki więzadeł — nadgarstek to jeden z najbardziej złożonych stawów w ciele. Wyjaśniam, co może być źródłem bólu i kiedy mikroartroskopia daje przewagę nad leczeniem na ślepo.
Ból nadgarstka ma wiele przyczyn — od zespołu cieśni (drętwienie palców) przez uszkodzenie chrząstki trójkątnej (ból po stronie łokciowej) po złamanie łódeczkowatej (ból po urazie). Diagnostyka jest kluczowa, bo każda z tych patologii wymaga innego leczenia. W wielu przypadkach artroskopia nadgarstka (kamera 1,9 mm) jest jedynym sposobem, żeby postawić pewną diagnozę i jednocześnie leczyć.
8
kości nadgarstka
1,9 mm
kamera — mikroartroskopia
90%
kanał nadgarstka bez operacji
Dlaczego nadgarstek jest trudny diagnostycznie?
Osiem kości ułożonych w dwa szeregi, połączonych dziesiątkami więzadeł, ścięgna zginaczy i prostowników biegnące w ciasnych kanałach. Przestrzeń operacyjna jest minimalna. Dlatego mikroartroskopia (kamera 1,9–2,4 mm) to jedyna rozsądna metoda leczenia patologii wewnątrzstawowych nadgarstka — daje wgląd, którego nie zapewni żadne badanie obrazowe.
Wielu pacjentów trafia do mnie po miesiącach bezskutecznego leczenia „bólu nadgarstka" — bo nikt nie postawił precyzyjnej diagnozy. Ból „gdzieś w nadgarstku" to nie rozpoznanie. Musi być wiadomo, co boli i dlaczego.
Zespół cieśni kanału nadgarstka
Najczęstszy zespół uciskowy nerwu w ludzkim ciele. Nerw pośrodkowy jest ściskany w kanale nadgarstka — ciasnym przejściu między kośćmi nadgarstka a troczkiem zginaczy. Dotyczy głównie osób pracujących przy komputerze, ale też kobiet w ciąży i osób z cukrzycą.
Objawy
Drętwienie kciuka, wskazującego i środkowego palca — często budzi w nocy
Ból promieniujący do przedramienia — niekiedy aż do barku
Osłabienie mięśni kciuka — trudność z odkręcaniem słoika, wypadanie przedmiotów z ręki
Potrząsanie ręką przynosi ulgę — tzw. „flick sign"
Leczenie
W większości przypadków skuteczne jest postępowanie zachowawcze: szyna nocna (utrzymuje nadgarstek w neutralnej pozycji), modyfikacja aktywności, niekiedy iniekcja sterydowa. Gdy to nie pomaga lub objawy są zaawansowane (zanik mięśni kciuka) — endoskopowe przecięcie troczka. Stosuję technikę jednego portu — nacięcie ok. 1 cm, szybki powrót do funkcji.
Nie wszystkie drętwiejące palce to kanał nadgarstka. Drętwienie palca małego i serdecznego to nerw łokciowy — problem na poziomie łokcia lub kanału Guyona w nadgarstku. EMG (badanie elektrofizjologiczne) precyzyjnie lokalizuje miejsce ucisku. To fundamentalne rozróżnienie, bo leczenie jest zupełnie inne.
Uszkodzenie chrząstki trójkątnej (TFCC)
TFCC (triangular fibrocartilage complex) to złożona struktura po stronie łokciowej nadgarstka — stabilizuje, amortyzuje i umożliwia obrót przedramienia (pronacja-supinacja). Uszkodzenie (po urazie lub z przewlekłego przeciążenia) daje ból po stronie małego palca z charakterystycznym kliknięciem przy obracaniu ręki.
Diagnostyka jest trudna: RTG nic nie pokaże, MRI nie zawsze jest jednoznaczne. Artroskopia jest złotym standardem — jednocześnie diagnozuję i leczę: naprawiam uszkodzoną chrząstkę lub wykonuję debridement w tej samej sesji.
Złamanie kości łódeczkowatej
80% złamań kości nadgarstka to złamanie łódeczkowatej — najczęściej po upadku na wyciągniętą rękę. Ból w „tabakierce anatomicznej" (zagłębienie u podstawy kciuka) po urazie powinien wzbudzić czujność.
Pułapka diagnostyczna: RTG może nie pokazać złamania
Świeże złamanie łódeczkowatej bywa niewidoczne na standardowym RTG — szczelina jest zbyt wąska. Dlatego przy bólu w tabakierce anatomicznej po urazie zawsze zlecam CT. Opóźnione rozpoznanie prowadzi do martwicy biegunowej — kość łódeczkowata ma specyficzne ukrwienie (tętnica wchodzi od jednego bieguna) i goi się wolno.
Leczenie: złamania stabilne, bez przemieszczenia — unieruchomienie 6–12 tygodni. Złamania przemieszczone lub niestabilne — stabilizacja śrubą (pozwala na wcześniejsze uruchomienie). W przypadkach opornych z martwicą — przeszczep kostny naczyniowy.
Choroba de Quervaina
Zapalenie pochewek ścięgnistych w pierwszym przedziale prostowników — ból u podstawy kciuka, nasilający się przy chwytaniu, obracaniu klucza, podnoszeniu dziecka. Test Finkelsteina (odchylenie nadgarstka w stronę łokciową przy zaciśniętym kciuku) potwierdza rozpoznanie.
Leczenie: iniekcja sterydowa (ok. 85% skuteczności przy pierwszym podaniu), szyna odciążająca kciuk. Gdy nie pomaga — uwolnienie pochewki ścięgna — drobny zabieg z szybkim powrotem do normy.
Kiedy operuję, a kiedy nie
Operuję, gdy:
Kanał nadgarstka nie reaguje na szynę i steryd, lub jest zanik mięśni kciuka
Czy drętwienie palców to zawsze zespół kanału nadgarstka?
Nie zawsze. Drętwienie kciuka, wskazującego i środkowego — tak, prawdopodobnie kanał nadgarstka. Drętwienie palca małego i serdecznego — nerw łokciowy (problem na poziomie łokcia lub kanału Guyona w nadgarstku). EMG lokalizuje dokładne miejsce ucisku.
Czy złamanie kości łódeczkowatej wymaga operacji?
Zależy od typu. Złamania stabilne, bez przemieszczenia — gips 6–12 tygodni. Złamania przemieszczone, niestabilne lub ze stanem rzekomym — stabilizacja śrubą. Ważne: złamanie łódeczkowatej nie zawsze widać na zwykłym RTG — przy podejrzeniu zlecam CT.
Co to jest TFCC i dlaczego boli nadgarstek od strony małego palca?
TFCC (triangular fibrocartilage complex) to chrząstka trójkątna po stronie łokciowej nadgarstka. Stabilizuje, amortyzuje i umożliwia obrót przedramienia. Uszkodzenie — po urazie lub z przeciążenia — daje ból i kliknięcia po stronie małego palca. Artroskopia jest złotym standardem diagnostyki i leczenia.
Ile trwa rehabilitacja po operacji nadgarstka?
Kanał nadgarstka: 2–4 tygodnie. TFCC: 6–8 tygodni. Złamanie łódeczkowatej: 8–12 tygodni. Choroba de Quervaina po uwolnieniu pochewki: 3–4 tygodnie.
Co to jest mikroartroskopia nadgarstka?
Artroskopia z użyciem kamery o średnicy 1,9 mm — do operowania najdrobniejszych stawów. Pozwala zobaczyć wnętrze nadgarstka i jednocześnie leczyć uszkodzenia, których nie widać na MRI. Minimalna inwazyjność, szybki powrót do funkcji.
Malinowski K, Mostowy M, et al. "Platelet-Rich Plasma in Anterior Cruciate Ligament Quadriceps Tendon Bone Reconstruction—Impact of PRP Administration on Pain, Range of Motion Restoration, Knee Stability, Tibial Tunnel Widening and Functional Results." Appl Sci 11(9):3993 (2021).
Malinowski K, Mostowy M. "Arthroscopic Trans-septal Portal of the Knee With Direct Visualization and No Need for Posterolateral Portal Creation." Arthrosc Tech (2023).
Każdy przypadek jest inny
Na konsultacji ocenię co jest źródłem problemu, jakie masz opcje i co realistycznie możemy osiągnąć.